Winnaar monumentenprijs 2016

Op zaterdag 9 september 2017 is de winnaar van de Monumentenprijs 2016 bekend gemaakt. Gedurende het jaar 2016 heeft het bestuur rondgekeken, opgelet, de krant gevolgd, geïnformeerd bij ingewijden. Dit resulteerde in een lijst met belangstellingwekkende projecten.  De Technische Commissie die dit jaar bestond uit de heren Hennie te Brummelstroete, Wim Lobeek en Henk te Selle, selecteerden een aantal objecten die mogelijk voor de prijs in aanmerking zouden kunnen komen.

Deze objecten worden vervolgens bezocht en bezichtigd. Dit onderzoek resulteert in het voorstel tot drie genomineerden: Hieruit kiest het bestuur de prijswinnaar.

 

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Winnaar monumentenprijs 2016

 

Uit deze drie nominaties is als winnaar gekozen de watermolen Den Helder (Olliemölle). De technische commissie was zeer onder de indruk van de gepleegde inspanningen en de esthetische en technische uitwerking van het totaal.


 

 

Voor 2016 zijn de drie genomineerden:

-              Het stationsgebouw aan de Stationstraat
-              De Watermolen Den Helder, ook wel Olliemölle
-              De Watermolen Berenschot

In de presentatie ziet u beelden van hoe het ooit was, hoe het was en hoe het is geworden.


Het stationsgebouw
Het stationsgebouw dateert van 1880. De allure van het gebouw verraadt de toen al grote betekenis van Winterswijk als spoorwegknooppunt.

In 1916/1917 werd de zuidoostelijke vleugel uitgebreid. Hierin werd o.a. de Rijksbelastingdienst en de douane ondergebracht. Rondom 1980 dreigde sloop als gevolg van de teruggelopen betekenis als spoorwegknooppunt van Winterswijk. De dreigende sloop stuitte op grote weerstand bij de winterswijkse bevolking. De werkgroep ‘Behoud Station’ stelde zich hevig te weer.

In 1982 kwamen NS en gemeente Winterswijk overeen het station van binnen te moderniseren en van buiten te renoveren. Uit de werkgroep ‘Behoud Station’ is de Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk voortgekomen. Afgelopen jaren vonden weer een herbestemming en restauratie plaats die tot deze nominatie leidde.

De gietijzeren perronoverkapping is bijzonder karakteristiek; in ons land zijn er maar twee van deze constructies bekend.

Watermolen Den Helder (OllieMölle)
Een dubbele molen; op de linkeroever een oliemolen en op de andere oever een korenmolen. De molen stamt uit de Middeleeuwen en heeft meerdere namen gehad. In 1860 werd Hendrik Jan Helder molenaar en werd de molen naar hem vernoemd.

De korenmolen werd in 1893 buiten gebruik gesteld. De foto die u ziet, werd zo goed als zeker gemaakt ter gelegenheid van de sluiting. In 1905 werd de korenmolen een bierhuis.

In 1922 werd het hele complex verkocht aan concurrent Berenschot en kort daarna voorgoed buiten bedrijf gesteld. De oliemolen werd timmermanswerkplaats, ijssalon en later woonhuis.

De molenkolk was openluchtzwembad van 1910 tot 1933.

Bijna tien jaar geleden bleek voor het behoud van het gehele complex, watermolens en stuw, restauratie noodzakelijk. Na opvolgende plannen en eigenaren kocht de heer J.B.M. Jansen de molen in 2015. Hij ontwikkelde plannen voor behoud met herbestemming van de molens tot wooneenheden en voerde ze ook uit.

De noodzakelijke restauratie en moderniseren van het waterbouwkundige deel was in handen van het Waterschap Rijn en IJssel.

 

Watermolen Berenschot
Oorspronkelijk ook een dubbele molen, stammend uit 1652. Zeer waarschijnlijk voorafgegaan door een veel oudere. Alleen de korenmoelen heeft onze tijd gehaald. In 1749 heeft de toenmalige eigenaar, scholte Roerdink, de molen totaal herbouwd, zie de herinneringssteen op de foto.

In 1911 kwam de watermolen in bezit van G.W. Berenschot, bakker, caféhouder en nu dus ook molenaar.
Er volgende in de loop der jaren enkele verbouwingen en uitbreidingen. In 1984 werd de molen gerestaureerd en in 1987 werd vergunning gekregen om de meelfabriek te veranderen in een horecagelegenheid.
Ook hier moest de stuw worden gerenoveerd en geautomatiseerd worden en aansluitend Berenschots watermolen gerestaureerd.

 

Tekst: A. Hogeslag, bestuurslid Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk